Malo je mesta na prostoru današnjeg Beograda čija istorija seže toliko duboko u prošlost kao što je to Zemun. Njegovi antički koreni vode nas u 3. vek pre nove ere, kada su Kelti na obali Dunava podigli naselje Taurunum – strateški položeno na raskršću trgovačkih i vojnih puteva.
Keltski grad na Dunavu
Prvi poznati stanovnici ovog prostora bili su Kelti, tačnije pleme Skordiska, koji su nakon seobe naroda u Panonsku niziju podigli utvrđeno naselje na mestu današnjeg Zemuna. Taurunum je tada bio važna tačka za kontrolu plovidbe Dunavom i trgovačkih ruta između Balkana i srednje Evrope.
Rimski Taurunum – deo limesa
Dolaskom Rimljana u 1. veku nove ere, Taurunum dobija novu ulogu. Rim je prepoznao strateški značaj ovog mesta i uključio ga u sistem limesa – pograničnog utvrđenog pojasa koji je štitio severne granice carstva.
Naselje je bilo povezano sa rimskim Singidunumom (današnjim Beogradom) mostovima i putevima, a na području Taurunuma nalazili su se vojni logori, pristaništa, skladišta i civilna naselja. Dunav je tada bio glavna „autostrada“ carstva, a Taurunum jedna od ključnih luka.
Kako je Taurunum dobio ime?
Ime Taurunum potiče najverovatnije iz keltskog jezika. Lingvisti smatraju da je koren taur- povezan sa rečju za bika (lat. taurus) ili simbolom snage i zaštite, što je čest motiv u keltskoj kulturi.
Postoji i teorija da naziv potiče od lokalnog geografskog termina ili hidronima (naziva reke ili terena), koji su Rimljani latinizovali u oblik Taurunum. U rimskim izvorima ime se javlja kao Taurunum ili Taurunum castrum, što ukazuje na vojno utvrđenje.
Od Taurunuma do Zemuna
Posle propasti Rimskog carstva, naselje je menjalo gospodare – od Vizantije i Slovena, preko Ugarske, do Osmanskog carstva i Habsburške monarhije. Ime Taurunum je vremenom nestalo, a slovensko stanovništvo je naselje nazvalo Zemun, verovatno po reči zemlja ili zemljano utvrđenje (zemunica).
Danas, iako je Taurunum nestao sa mape, njegov duh i dalje živi ispod ulica i kuća Zemuna – kao svedočanstvo da je ovaj deo Beograda vekovima bio kapija između sveta civilizacije i granice carstava.
