U Spirtinoj kući, Zavičajnom muzeju Zemuna, do 5. decembra traje izložba slika iz Galerije Borgeze u Rimu, jedinog muzeja na svetu koji poseduje šest Karavađovih slika
Izložba „Svetlost italijanskog slikarstva 17. veka u Galeriji Borgeze”, u organizaciji Galerije Borgeze u Rimu i Italijanskog instituta za kulturu u Beogradu, u saradnji sa ambasadom Italije u Beogradu i Muzejom grada Beograda, do 5. decembra traje u Spirtinoj kući – Zavičajnom muzeju Zemuna. Kako je istaknuto, posetioci imaju priliku ne samo da uživo vide platna velikih dimenzija trojice poznatih italijanskih slikara već je ovo prava prilika i za obilazak
Spirtine kuće, zdanja koje je nekada bilo dom istoimene porodice bankara s polovine 19. veka, u srcu ove beogradske opštine.
Postavku je priredila Emanuela Setimi i realizuje se pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture Republike Srbije i grada Beograda, a pred nama su dela Đovanija Frančeska Gverijera Markiđanca, Frančeska Rustičija, zvanog Rustikino i Đovanija Frančeska Barbijerija, zvanog Gverčino.
Ovaj prestižni rimski muzej, smešten u parku izvan drevnih Aurelijanovih zidina, čuva izuzetno bogatu kolekciju slika, skulptura i dekora koja je nastala početkom 17. veka zaslugom kardinala Šipionea Borgezea, nećaka pape Pavla Petog (1605–1621), a potom se tokom narednih vekova postepeno obogaćivala, uprkos brojnim i teškim gubicima.
„U oblasti slikarstva interesovanja ovog moćnog kardinala išla su od venecijanskog i ferarskog slikarstva 16. veka, pa sve do Rafaela i Leonardovih sledbenika. Međutim, njegovo oštro oko željno novina navelo ga je da veliku pažnju posveti i slikarstvu svog doba, odnosno slikarstvu pokrajine Emilije, a naročito Karavađu i umetnicima kadrim da usvoje njegov inovativni izraz, iskazan kroz snažne kontraste svetlosti i senke”, zabeleženo je u pratećem materijalu.
Govoreći za naš list, Emanuela Setimi ističe:
– U Galeriji Borgeze nalaze se dela više od 250 umetnika, od 15. do 19. veka. Među slikarima su najpoznatiji Antonelo da Mesina, Đovani Belini, Sandro Botičeli, Lorenzo Loto, Rafaelo, Ticijan, Karavađo, Rubens, a među vajarima Alesandro Algardi, Đan Lorenco Bernini, Antonio Kanova. Ne treba zaboraviti stotine dela antičke rimske umetnosti, među kojima su skulpture, reljefi i mozaici. Galerija Borgeze je jedini muzej na svetu koji poseduje šest Karavađovih slika, među kojima su „Dečak sa korpom voća”, „Sveti Đirolamo” i „David sa glavom Golijata”. Bernini je stvorio četiri velike serije skulptura za Šipionea Borgezea: „Eneja, Anhiz i Askanije”, „David”, „Otmica Prozerpine” i „Apolon i Dafne”.
Kako dodaje, trojica slikara čija su dela odabrana za ovu izložbu verno odražavaju interesovanja učenog Šipionea u oblasti umetnosti sa jedne strane, dok je sa druge želja bila da se istakne jedan veoma važan aspekt u kolekciji Galerije Borgeze, a to je prisustvo uticaja Karavađovog slikarstva: sva tri izabrana umetnika su vezana za umetnički izraz i kulturu Karavađa i oni na različite načine izražavaju koncept svetlosti – i prirodne i duhovne – izražene u slikarstvu ovog velikog majstora iz Lombardije.
– Đovani Frančesko Gverijeri Markiđanac, koji je tokom druge decenije 17. veka radio kao dekorator u palati porodice Borgeze u Rimu, jasnu pripadnost Karavađovoj kulturi izražava na velikom platnu „Josif tumači snove zatvorenicima”, gde evocira slavno „Pozivanje Svetog Mateje”, koje je Mikelanđelo Merizi, zvani Karavađo, naslikao za kapelu Kontareli u Crkvi Svetog Luja Francuskog u Rimu. Odlučan kontrast svetlih i tamnih tonova gradi figure na slici „Svetog Sebastijana neguju pobožne žene” Frančeska Rustičija, zvanog Rustikino, iz Sijene, koji je u Rimu imao priliku da usvoji i razradi stil ovog velikog umetnika iz Lombardije, uključivši ga u svoje likovno obrazovanje vezano za kasnomanirističku tradiciju u Sijeni. Platno „Samson pruža roditeljima saće meda” Đovanija Frančeska Barbijerija, zvanog Gverčino, deo je kolekcije Borgeze od oko 1630. godine, kada je u jednom popisu pripisano ovom emilijanskom umetniku koji je nekoliko godina ranije boravio u Rimu, te je imao priliku da upozna Karavađovo stvaralaštvo i spozna njegovu vrednost. Očaravajući detalj ruku koje pružaju, primaju, dele, otkriva dubok naturalizam i izražajnu snagu pokreta, što se može objasniti ličnom asimilacijom Karavađove poetike – daje nam kustoskinja tumačenja i dragocene smernice koje se tiču izloženih slika.
O saglasju samog prostora i dela koja je ugostio ona kaže:
– Ove tri slike su se savršeno uklopile u prostor Spirtine kuće, a jednostavna i elegantna postavka ističe njihov umetnički kvalitet.
Ova izložba, koju je u prvim nedeljama videlo nekoliko hiljada ljudi, može se obići u sledećim terminima: od utorka do subote od 12 do 20 časova, i nedeljom od 12 do 18 časova.
